Tại nhà cái BJ38 cách xem mắt gà chọi không chỉ dừng ở việc gọi tên mắt vàng, mắt trắng hay mắt bạc. Muốn quan sát đúng, nên nhìn cả độ trong của mắt, tình trạng mí, sự cân đối giữa hai bên và phản ứng của gà khi có chuyển động xung quanh. Màu mắt là đặc điểm dễ thấy nhưng chủ yếu liên quan đến sắc tố và di truyền. Trong khi đó, mắt đục, sưng, chảy dịch hoặc thường xuyên nhắm một bên lại phản ánh rõ hơn tình trạng hiện tại. Vì vậy, nên xem sức khỏe của mắt trước rồi mới đi sâu vào màu sắc và các cách gọi dân gian.
Giới thiệu về cách xem mắt gà chọi
Xem mắt gà chọi là một trong những bộ phận dễ tạo ấn tượng khi quan sát gà chọi. Có con sở hữu mống mắt sáng, sắc nét, có con màu tối hơn nhưng vẫn hoàn toàn khỏe mạnh. Chính sự khác biệt này khiến người nuôi từ lâu đặt ra nhiều tên gọi dựa trên màu mắt và gắn thêm những nhận xét riêng theo kinh nghiệm xem mắt gà chọi.
Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn màu thì rất dễ bỏ qua những dấu hiệu thực tế. Một con có màu mắt đẹp theo quan niệm dân gian nhưng mắt đang sưng, đục hoặc chảy dịch vẫn cần được kiểm tra sức khỏe trước tiên.
Khi xem mắt gà chọi, tốt nhất nên để gà đứng ở nơi sáng tự nhiên, không chiếu đèn quá mạnh. Quan sát từ cả hai bên, sau đó nhìn phản ứng khi có vật di chuyển gần. Cách này giúp nhận ra sự khác biệt giữa màu sắc bẩm sinh và những thay đổi xuất hiện do sức khỏe.
Nhìn độ trong trước khi nhìn màu
Độ trong là chi tiết dễ nhận biết khi xem mắt gà chọi nhưng thường bị bỏ qua.
Mắt khỏe thường có bề mặt sáng và rõ
Khi ánh sáng chiếu vào, bề mặt mắt thường phản sáng khá đều. Không nên có một lớp trắng đục phủ lên phía trước. Nếu một bên trong còn bên kia bắt đầu mờ, nên theo dõi kỹ hơn.
Mắt đục khác hoàn toàn với mắt màu sáng
Mống mắt trắng, bạc hoặc vàng nhạt vẫn có ranh giới rõ với đồng tử. Mắt bị đục lại tạo cảm giác như có màn mờ nằm trên bề mặt, khiến cấu trúc phía trong khó nhìn hơn.
Hai bên mắt nên được so cùng lúc
Quan sát từng bên riêng dễ bỏ qua sự mất cân đối.
Độ mở của hai mắt nên gần nhau
Khi gà tỉnh táo, hai mắt thường mở tương đối đều. Nếu một bên liên tục nheo hoặc nhắm, có thể mắt đang bị bụi, kích ứng hoặc đau.
Màu hai bên có thể hơi khác
Một số cá thể có sắc tố không hoàn toàn giống nhau. Nếu sự khác biệt có từ nhỏ và cả hai mắt vẫn trong, đây có thể chỉ là đặc điểm tự nhiên.
Màu vàng là nhóm khá dễ gặp
Màu vàng có nhiều sắc độ chứ không chỉ một kiểu duy nhất.
Vàng nhạt và vàng cam nhìn khác nhau rõ
Có con mống mắt sáng gần màu mật ong, trong khi số khác thiên cam hoặc nâu vàng. Ánh sáng ban ngày giúp nhận ra khác biệt này tốt hơn đèn trong chuồng.
Không nên đánh giá cá thể chỉ bằng màu vàng
Cùng một màu mắt vẫn có thể xuất hiện ở nhiều dòng gà khác nhau. Xem mắt gà chọi màu sắc không thay thế được việc xem sức khỏe, nguồn giống và thể trạng.
Mắt trắng và mắt bạc dễ bị gọi lẫn
Hai nhóm này thường được nhắc nhiều trong cách xem gà dân gian.
Mắt trắng thường có nền sáng rõ
Sắc có thể thiên trắng xám hoặc hơi kem tùy cá thể. Dưới nắng, màu thường nổi bật hơn khá nhiều.
Mắt bạc thường có ánh xám lạnh
Khi xoay đầu, mống mắt có thể tạo cảm giác xám sáng hoặc bạc nhẹ. Tên gọi thực tế có thể khác nhau giữa từng vùng nên không cần quá cứng nhắc.
Đồng tử giúp nhận biết khả năng phản ứng
Đồng tử nằm giữa mống mắt và thay đổi theo điều kiện ánh sáng.
Trong nơi sáng, đồng tử thường co lại
Đây là phản ứng sinh lý bình thường. Không cần dùng đèn pin chiếu trực tiếp để thử.
Hai bên phản ứng quá khác nhau cần chú ý
Nếu một mắt gần như không thay đổi trong cùng điều kiện, nên tiếp tục theo dõi. Việc kiểm tra trực tiếp bởi người có chuyên môn sẽ phù hợp hơn nếu tình trạng kéo dài.
Mí mắt cho biết nhiều về tình trạng hiện tại
Vùng mí thường thay đổi sớm khi mắt bị kích ứng.
Mí sưng làm mắt trông nhỏ hơn
Nếu chỉ một bên sưng, có thể nguyên nhân nằm ngay tại khu vực đó. Nếu cả vùng mặt cũng thay đổi, cần xem thêm hô hấp.
Mép mí cần sạch
Dịch khô bám nhiều hoặc lặp lại mỗi ngày không phải biểu hiện bình thường. Nên làm sạch nhẹ và theo dõi nguyên nhân phía sau.
Ánh sáng làm thay đổi cách nhìn màu mắt
Nhiều trường hợp gọi sai màu chỉ vì điều kiện quan sát.
Đèn vàng làm sắc mắt ấm hơn
Mắt bạc có thể trông vàng, trong khi mắt vàng lại chuyển sang cam. Ảnh chụp dưới loại đèn này cũng dễ sai màu.
Ánh sáng tự nhiên cho kết quả dễ tin hơn
Một khu vực sáng đều, không nắng gắt là đủ. Khi xem mắt gà chọi không cần đưa gà ra giữa trời nắng để xem mắt.
Tuổi có thể làm sắc mắt thay đổi nhẹ
Mắt gà non và gà trưởng thành đôi khi không giữ cùng một sắc độ.
Gà nhỏ thường có màu chưa rõ
Khi lớn dần, lượng sắc tố có thể thay đổi và màu trở nên đậm hơn. Do đó, không nên vội xác định một màu cố định khi gà còn quá nhỏ.
Sự thay đổi đột ngột lại cần để ý
Nếu màu hoặc độ trong thay đổi nhanh trong vài ngày, đó không còn giống quá trình trưởng thành bình thường. Lúc này nên ưu tiên kiểm tra sức khỏe.
Cách quan sát mắt dễ chính xác hơn
Không cần giữ gà quá lâu hoặc thao tác phức tạp.
Để gà bình tĩnh trước khi xem
Khi bị giữ quá chặt, gà có thể nhắm mắt hoặc phản ứng khác bình thường. Xem mắt gà chọi quan sát lúc gà đứng tự nhiên sẽ dễ hơn.
Nhìn từ nhiều góc
Chính diện giúp so hai bên, còn góc nghiêng giúp thấy rõ mống mắt và bề mặt. Kết hợp hai góc sẽ hạn chế nhầm lẫn.
Những biểu hiện không nên bỏ qua
Màu mắt có thể chờ xem, nhưng một số dấu hiệu sức khỏe thì không.
Mắt đục tăng dần
Nếu vùng đục ngày càng lớn, nên kiểm tra sớm thay vì tiếp tục theo dõi trong thời gian dài. Đặc biệt khi gà bắt đầu va vào vật xung quanh.
Nhắm một mắt liên tục
Tình trạng này thường cho thấy mắt đang khó chịu. Nếu kéo dài sang ngày hôm sau, cần tìm nguyên nhân rõ hơn.
Kết luận
Tại BJ38 cách xem mắt gà chọi nên bắt đầu từ độ trong, độ mở hai bên, tình trạng mí và khả năng phản ứng trước khi đi vào màu sắc. Mắt vàng, bạc, trắng hay đỏ chủ yếu là những cách mô tả ngoại hình theo sắc tố tự nhiên. Trong thực tế, các dấu hiệu như đục mắt, sưng mí, chảy dịch hoặc nhắm một bên kéo dài có giá trị hơn khi đánh giá sức khỏe. Quan sát dưới ánh sáng tự nhiên và so cả hai mắt sẽ giúp nhận biết chính xác hơn, tránh nhầm màu mắt với những thay đổi do bệnh hoặc chấn thương.